Ballen in Oekraïne: Aflevering #1

Oekraïense voetbalcompetitie stevent af op slechtst bezochte seizoen ooit

‘Waar blijven die mensen nou?’ Deze vraag stelde ik mijzelf geregeld toen ik in Oekraïne plaatsnam op verschillende tribunes door het hele land. Alleen in Kharkov trof ik, bij de wedstrijd van Shakhtar Donetsk tegen Dynamo Kiev, een vol stadion aan. Bij alle andere wedstrijden bleven de bezoekersaantallen fors achter. Ik besloot eens in de getallen te duiken of het inderdaad zo slecht is gesteld met het aantal toeschouwers bij een wedstrijd.

Laat ik er niet omheen draaien; het gaat niet goed met de bezoekersaantallen. Als je in de tabel kijkt, klik voor een vergroting op de afbeelding, zie je dat het gemiddelde aantal bezoekers met de week minder wordt. In augustus, september en oktober waren de aantallen nog niet heel beroerd. Het hoogtepunt lag in het weekend van 10 september. In de zevende speelronde troffen de twee grootmachten van het Oekraïense voetbal, Shakhtar Donetsk en Dynamo Kiev, elkaar voor ruim 39.000 bezoekers. Dat bleek meer dan de helft te zijn van het totale aantal bezoekers, 63.931, dat in hetzelfde voetbalweekend naar een stadion toog in de hoogste klasse.

Deze wedstrijd zorgde voor een korte opleving qua aantallen bezoekers aan een match. Dat zie je dan ook aan de cijfers van de speelrondes acht tot en met tien. Daarna werden de aantallen met de week minder. Het dieptepunt werd in het weekend van drie december bereikt. Toen wisten maar 5376 mensen de weg naar het stadion te vinden. Om een idee te geven; bij de wedstrijd tussen Zirka Kropyvnytskyi en Oleksandria waren er slechts 253 toeschouwers aanwezig. Daarmee is deze wedstrijd tot nu toe de slechts bezochte wedstrijd van het huidige seizoen.

Er werd in dat weekend ook een record gebroken. Met een gemiddelde van 1075 fans per wedstrijd, de afgelaste wedstrijd van Olimpik Donetsk en Karpaty Lviv buiten beschouwing gelaten, bleek het laagste gemiddelde te zijn sinds de start van de competitie in 1992. Als deze trend zich zo doorzet, ligt er ook een ander record voor het grijpen. Namelijk dat van het laagst aantal gemiddelde bezoekers in de Oekraïense competitie ooit.

 

Het is niet aannemelijk dat dit record niet gehaald gaat worden, als je naar de cijfers kijkt. Je ziet daar de laatste weken al een forse daling ten opzichte van de eerste speelrondes. En daarbij lijkt de competitie al voor een aantal clubs al beslist. Zo staat Shakhtar een straatlengte voor op Dynamo Kiev. Dynamo heeft dat op zijn beurt weer op Zorya Luhansk en zo kan je dat bij de meeste clubs wel zien.

Maar hoe komt het nou dat dit seizoen zo slecht wordt bezocht? In een volgende blog krijg je antwoord op deze vraag! 

Dnipro steeg tot grote hoogte en viel enorm diep

Er zijn van die verhalen die je maar moeilijk kan geloven. Zo deed Leicester City afgelopen seizoen het onverwachte door kampioen van Engeland te worden. In 2015 was er ook zo’n succesverhaal in de maak. FC Dnipro Dnipropetrovsk wist in de halve finale van de Europa League af te rekenen met Napoli. In de eindstrijd wachtte Sevilla, maar de club uit Andalusië bleek te sterk voor de Oekraïense ploeg. Voor Dnipro ging het daarna goed mis.

Verschillende keren kwam de club in financiële problemen, had het torenhoge schulden, was er een massale uittocht van de belangrijkste spelers, kreeg het een uitsluiting van Europees voetbal aan de broek, een transferverbod en als kers op de taart hing het voorbestaan van de club aan een zijde draadje. Al deze problemen ontstonden vanaf juni 2015 en duren nog steeds tot op de dag van vandaag voort. 

Daarnaast kreeg de club al meerdere keren punten in mindering door het niet betalen van achterstallig loon van de Spaanse coach Juande Ramos, Kroatische aanvaller Nikola Kalinić en voormalig trainer Myron Markevych. De FIFA en de Oekraïense voetbalbond sommeerden eigenaar Ihor Kolomoyskyi meerdere keren om de schulden in te lossen. Afgelopen week werd duidelijk dat het dat nog altijd niet heeft gedaan.

Waar het voorheen bij geldzorgen bleef, dreigen er nu sportief gezien problemen met grote impact. Omdat het openstaande bedrag nog altijd niet is betaald, neemt Dnipro het risico dat er opnieuw punten in mindering worden gebracht. En dat kan de club niet hebben. Zij bezetten op dit moment de elfde positie op de ranglijst in Oekraïne en het heeft daarbij slechts drie punten voorsprong op rode lantaarndrager Karpaty Lviv.

Een nieuwe straf kan desastreus zijn voor de sportieve ambities die de club heeft. Degradatie zou namelijk betekenen dat de club zo goed als zeker failliet gaat. Al denkt de directie van Dnipro daar anders over. Zij denken nog steeds dat de club niet hetzelfde lot te wachten staat als wat er met Metalist Kharkiv is gebeurd. “We hebben een concreet plan om de club verder te ontwikkelen”, deelt Andriy Stetsenko mee op de club website van Dnipro.

Met deze opvatting lijkt Stetsenko vooral uit te zijn op het winnen van zieltjes bij de supporters. Want het verhaal is niet rooskleurig. Dnipro staat er slecht voor en degradatie is zo goed als zeker de doodsteek voor deze club. Het einde lijkt nabij voor een club die vorig jaar nog Europees succes boekte. Alleen een groot wonder kan de hoop op betere tijden doen herleven.  

Voetbalgeweld in Odessa; Zorya niet welkom

Stel je voor dat er een oorlog woedt in en rondom Amsterdam. Ondanks de gevechten heeft de KNVB toch besloten dat de voetbalcompetitie door moet gaan. Ajax, normalerwijze spelend in de hoofdstad van Nederland, moet op zoek naar een nieuw tijdelijk onderkomen. 84 kilometer verderop is er een stadion waar zij terecht kunnen. Er is alleen een klein probleem: het is de thuishaven van Feyenoord. De Rotterdamse club heeft daar niet zoveel problemen mee, maar de supporters denken daar anders over. Iedere keer wanneer Ajax er een wedstrijd speelt zijn en problemen in de stad en rondom het stadion. En daar zit niemand op te wachten.

 

Gelukkig is er in Nederland geen oorlog en is het bovenstaande geen realiteit. Maar wanneer je de aardbol een klein beetje naar rechts draait, kom je wel een brandhaard tegen. Deze speelt zich af in Oekraïne en het centreert zich vooral rondom de steden Luhansk en Donetsk. Voetbalclubs uit deze regio’s hebben een ander onderkomen moeten zoeken toen daar in 2014 de strijd om de macht begon. Shakhtar Donetsk trok naar Lviv, Olimpik Donetsk naar Kiev en Soemy en Zorya Luhansk naar Zaporizja.  

Laatstgenoemde club is een bekende voor alle Nederlandse voetbalsupporters. Zorya is dit seizoen de tegenstander van Feyenoord in Europa League. Feyenoord won in eigen huis met een minimaal verschil van de Oekraïense club. Op bezoek in Odessa speelde de ploeg uit Rotterdam ternauwernood gelijk nadat het een hele helft met een man minder moest aantreden. En zoals je kan lezen werd deze wedstrijd niet in Zaporizja gespeeld maar in Odessa. Waarom is dat?

Oekraïne heeft in de ogen van de UEFA, op dit moment, maar drie stadions die geschikt zijn voor Europees voetbal. Deze staan in Kiev, Lviv en in Odessa. De stadions in Kharkiv en Dnipro voldoen opzicht ook aan de eisen, maar staan in de ogen van de UEFA te dichtbij het conflictgebied. Zorya moest dus voor haar Europese wedstrijden op zoek naar een tijdelijk verblijf. Het wilde eerst gaan spelen in Kiev alleen zat Dynamo Kiev daar niet op te wachten. Na wikken en wegen viel de keuze uiteindelijk toch op Odessa.

Maar deze keuze zorgde al voor de start van de Europese campagne voor rumoer bij de harde kern van Tsjornomorets Odessa. Zij wilde niet dat hun stad en stadion gebruikt werd door de club uit Luhansk. De stad was en is van Tsjornomorets Odessa was hun mening en dat moest zo blijven. Wanneer er toch gespeeld werd zouden zij ‘gepaste maatregelen’ nemen.

Fenerbahçe was de eerste ploeg die dit seizoen mocht afreizen naar Odessa en dat ging al gelijk mis. In de belangrijkste straat in het centrum van Odessa werden Turkse supporters zonder pardon aangevallen en vielen er verschillende gewonden toen zij werden belaagd door aanhangers van Tsjornomorets. Het bleek de opmaat voor nog meer onlusten die dag. Bij het stadion ging het opnieuw fout en ook hier vielen er de nodige klappen. Het absolute dieptepunt werd bereikt toen de hooligans van Tsjornomorets een Turkse man in brand probeerde te steken. Dit mislukte maar het signaal naar de buitenwereld was duidelijk. In Odessa waren de supporters van andere clubs uit Europa niet welkom.

Tijdens het bezoek van Feyenoord aan Odessa waren er ook wat problemen. Een aantal Rotterdamse supporters werden in het park, waarin het stadion ligt, opgewacht door een aantal fans van Tsjornomorets. Opnieuw ging het mis en werden er tikken uitgedeeld. Een herhaling van toen Fenerbahçe op bezoek kwam, werd het niet.

De autoriteiten in Odessa houden echter hun hart vast. Over een paar weken komt Manchester United op bezoek en er zijn al berichten verschenen dat de Engelse aanhang maar beter weg kan blijven. De kans bestaat dat ook zij op een van de maatregelen van de hooligans van Tsjornomorets getrakteerd worden. De tijd moet leren of het daadwerkelijk ook zo ver gaat komen.    

Ballen in Oekraïne: Vlog #12

Ballen in Oekraïne: Vlog #11

Ballen in Oekraïne: Vlog #10

Ballen in Oekraïne: Vlog #9

Ballen in Oekraïne: Vlog #8

Ballen in Oekraïne: Vlog #7

Ballen in Oekraïne: Vlog #6

Ballen in Oekraïne: Vlog #5

Ballen in Oekraïne: Vlog #4

Ballen in Oekraïne: Vlog #3

Ballen in Oekraïne: Vlog #2

Ballen in Oekraine: Vlog #1

Tijd voor Ballen in Oekraïne!

Laptop, camera, tablet, telefoon, kleding en nog veel meer. Het zit allemaal in de koffer of rugzak. De papieren zijn geprint. Kortom het kan nu echt gaan beginnen. Morgen vertrek ik vanaf Keulen met het vliegtuig naar Kiev. Het is tijd voor ‘Ballen in Oekraïne’!

Zoals je al las, begin ik mijn reis in Kiev. Daar staat aanstaande maandag een interland op het programma tussen Oekraïne en IJsland. Deze wedstrijd zal alleen niet voor het publiek toegankelijk zijn. Een aantal jaren geleden misdroegen een aantal Oekraïense fans zich door met een Hitlergroet de ploeg van San Marino te begroeten. Maar een dag later heb ik mijn eerste wedstrijd van mijn reis al op het programma. Jong Oekraïne speelt tegen de leeftijdsgenoten uit Schotland.

 

Donderdag 8 september zet ik voor het eerst koers naar een andere stad. Kharkiv wordt mijn bestemming. Daar wordt een dag later de wedstrijd tussen de twee grootmachten van het Oekraïense voetbal gespeeld: Shakhtar Donetsk tegen Dinamo Kiev. Een paar dagen later keer ik dan weer terug naar Kiev. Daar speelt Dinamo Kiev dan zijn eerste wedstrijd in de Champions League tegen het Italiaanse Napoli.

Een dag na deze wedstrijd stap ik alweer de bus in richting Odessa. Daar speelt Zorya Lugansk tegen Fenerbahçe. En weer een dag later pak ik de nachttrein naar Dnipropetrovsk. Hopelijk is het speelschema mij dan gunstig gezind en kan ik een dubbel maken met Dnjepr Dnipropetrovsk tegen Zirka Kirovohrad en met Stal Dniprodzerzhynsk tegen Olimpik Donetsk.

Daarna weet ik het nog niet. De speeltijden van de bekercompetitie moeten nog bekend worden. Ik heb mijn oog al wel laten vallen op een wedstrijd: FC Illychivets Mariupol tegen Ternopil. En in het weekend van 24 september verwacht ik in Zaporizhzhya voor een wedstrijd van Zorya Lugansk. En wat de rest mij gaat brengen weet ik nog niet.

Hoe kunnen jullie mij volgen?

Natuurlijk blijf ik jullie op de hoogte houden van mijn rondreis door Oekraïne. Dat kan via dit blogje, balleninoekraine.blogspot.nl. Volg mij ook op Twitter: @gerardverhagen is de naam waaronder ik actief ben en veel dingen ga delen. Tot slot ga ik aan de slag met vloggen. Of iets wat erop gaat lijken. Daarvan kan je morgen al het eerste resultaat zien op deze pagina.

Nu gaat de laptop uit en pak ik nog even wat rust. Want vanaf morgen gaat het los. Ballen in Oekraïne trapt af! 

De grote kriebels zijn er

Het is alweer een tijdje geleden dat jullie iets van mij en mijn project ‘Ballen in Oekraïne’ hebben vernomen. De belangrijkste reden is dat ik enorm druk ben geweest met de voorbereidingen treffen voor mijn trip. Hotels, vervoer, reisschema’s en nog tal van andere zaken. En nu zitten we al op 31 augustus. 4 september stap ik het vliegtuig in. En ik moet een ding bekennen; die kriebels worden er niet minder op.

Want laat ik heel eerlijk zijn. Natuurlijk ben ik wat gespannen. Dat ben ik voor iedere reis altijd wel. Het is altijd maar afwachten wat er gaat gebeuren en of het echt zo leuk wordt als je van tevoren had gehoopt. Daarbij komt dat in Oekraïne de afgelopen tijd de spanningen wat zijn toegenomen. Spanningen die van invloed kunnen zijn op mijn avontuur. Maar ik probeer me daar niet al teveel op te richten. Een wijze man, van wie ik de naam niet meer weet, vertelde mij eens dat je je alleen moet richten op hetgeen waar je invloed op kan uitoefenen. Alle andere zaken is zonde van je energie.

Ik ga het voor een keer niet langer maken dan nodig is. Er zijn nog genoeg dingen die ik moet regelen. Wedstrijdkaartjes of persaccreditaties om maar iets te noemen. Zaterdag kom ik met een langer stuk waarin ik zal uitleggen hoe mijn reisschema eruit ziet en hoe jullie mij kunnen volgen tijdens mijn veldtocht in Oekraïne.   

Brazilianen in een Oekraïens shirt?

Ik heb te doen met de nieuwbakken bondscoach van Oekraïne Andriy Shevchenko. Op het EK liet de ploeg waaraan de vedette, die onder meer furore maakte bij AC Milan en Chelsea, leiding moet geven geen goede indruk achter. De eerste wedstrijd tegen Duitsland was nog behoorlijk maar in de wedstrijden die daarop volgden was de ploeg kansloos. Met name tegen Noord-Ierland was het armoe troef.

Een teken voor de nieuwe bondscoach om na te denken over de staat van zijn nationale ploeg. In zekere zin heeft Oekraïne hetzelfde probleem als Nederland. Er zijn veel oudere spelers die kwalitatief gezien nog steeds beter zijn dan de jongeren die hen moeten gaan vervangen. En dat is geen goed teken. De situatie in het land, met de oorlog in de Donbass regio, helpt daarbij ook niet echt in de zoektocht naar jong talent. Voor veel jonge voetballers in dit gebied zijn er op dit moment andere dingen belangrijker.

Maar zoals hij ook als speler van niets iets wist te maken, zo pakt Shevchenko ook de handschoen op om de staat van de nationale ploeg van zijn vaderland te verbeteren

. Afgelopen week verscheen namelijk het bericht dat de oud-spits de optie bekijkt om de Brazilianen, die actief zijn in Oekraïne, te naturaliseren tot burger van Oekraïne. Er zijn namelijk veel spelers die de samba achter zich hebben gelaten in ruil voor veel Euro’s in Oost-Europa.

Deze spelers maken doordat ze in Oekraïne spelen nauwelijks kans op een selectie om het gele tricot van Brazilië te verdedigen. Kwalitatief gezien zijn het geen slechte spelers. Bij zowel Dinamo Kiev als Shakhtar Donetsk lopen er geregeld Brazilianen rond die hele mooie en leuke dingen aan de bal laten zien. De bekendste op dit moment zijn Taison en Marlos, beide spelend voor Shakhtar.

Deze twee zijn door Shevchenko genoemd als versterking voor de nationale ploeg. Beide spelers zijn lang genoeg actief in Oekraïne om in aanmerking te komen voor een paspoort. Of het ooit zover gaat komen dat Marlos en Taison het geel van Oekraïne gaan dragen, is maar de vraag. Eenzelfde soort geluid stak een aantal jaar geleden de kop op toen Luiz Adriano (AC Milan) en Douglas Costa (Bayern München) ook in aanmerking kwamen. Maar verder dan wat stemmen kwam het niet. Wellicht is Shevchenko nu wel in staat deze buitenkansjes te benutten. En het benutten van kansen kan je wel aan hem over laten. 

Op zoek naar de achtergrond

‘Wat voor soort verhalen ga je schrijven?’, is de vraag die ik de laatste tijd vaak heb gekregen. Een vraag die begrijpelijk is. Want een boek schrijven klinkt allemaal leuk en aardig, het gaat toch om de inhoud. Daarom geef ik jullie wat uitleg wat ik hoop te vinden maar ook wat mogelijke struikelblokken zijn op deze route.

Ik wil vooral achtergrondverhalen en reportages gaan schrijven. Dat zijn, voor degenen die er niet zo bekend mee zijn, artikelen die niet zozeer een nieuwsfeit aan het licht brengen maar wel wat meer verdieping bieden over een bepaald onderwerp. Het onderwerp van dit boekje moet vooral worden welke invloed de huidige situatie in Oekraïne op de voetbalcompetitie van dat land. Denk aan clubs uit het oostelijke gedeelte van dat land die hun wedstrijden niet meer in hun thuishaven kunnen spelen door de oorlog. Dus voor complete wedstrijdverslagen kan je beter op internet gaan kijken.

Dat onderwerp kan je op verschillende manieren in tekst vangen. Je kan interviews met mensen van de verschillende clubs afnemen. Maar ik wil het breder trekken. Ik wil ook de situatie zelf aanschouwen en mijn waarnemingen erop loslaten. Daarbij wil ik ook op een aantal vlakken in gesprek gaan met psychologen en economen. Zo zou ik graag van een psycholoog willen weten wat de impact van deze situatie op de generatie van de toekomst is en met economen wat dit voor de voetbalcompetitie kan betekenen.

Maar de vraag is hoe kom je aan deze verhalen. Voor een deel is het mogelijk om afspraken te maken met mensen en hen te interviewen. Maar het andere deel haal je door gewoon de straat op te gaan en je te laten meevoeren door de massa. Zien wat op je pad komt. En dat laatste ga ik vooral doen. Ik wil me niet teveel laten leiden door een agenda die barstensvol is gepland. Een beetje leven op de waan van de dag.

Het grootste probleem waar ik wel tegenaan loop is de taal. Russisch of Oekraïens is een ontzettend moeilijke taal. Op dit moment kan ik al redelijk wat letters herkennen, maar gesprekken voeren in een van deze taal is niet mogelijk. En binnen zo’n korte termijn gaat dat  Daarom zal ik op bepaalde momenten wel gebruik moeten maken van een tolk. Maar goed, dat is voor latere zorg.

En het andere probleem is dat ik op een bepaald moment kan vastlopen met het maken van afspraak om een interview te houden. Maar ook daar zie ik weer mogelijkheden in. Als journalist kan je ook verhalen maken over hoe frustrerend het kan zijn om ergens iets te willen halen maar niet kan halen wat je graag zou willen hebben. Van niets kan je iets maken. En met dat motto ga ik mijn avontuur tegemoet!